💡 Theo đánh giá của RetroLab, những phát biểu của Carmack phản ánh một thực tế phũ phàng: ngay cả những studio huyền thoại cũng không được an toàn dưới trướng các tập đoàn lớn. Đội ngũ RetroLab cho rằng câu chuyện của id Software là lời cảnh tỉnh cho toàn ngành về sự mong manh của di sản khi đặt dưới áp lực lợi nhuận.
Làn sóng cắt giảm nhân sự khủng khiếp tại Xbox tiếp tục gây chấn động ngành game. Mới đây, John Carmack, đồng sáng lập huyền thoại của id Software – cha đẻ dòng game Doom và Quake – đã lên tiếng bày tỏ quan điểm về đợt sa thải được mô tả như 'một cuộc tàn sát' tại studio cũ của ông.
Trước đó, trong tuần này, CEO mới của Xbox, Asha Sharma, đã công bố kế hoạch sa thải 1.600 nhân viên ngay lập tức, và dự kiến cắt giảm thêm 1.600 người trong năm tới. Một số studio như Double Fine, Compulsion Games, Ninja Theory, Undead Labs và có thể cả Arkane sẽ phải tách ra hoạt động độc lập hoặc tìm kiếm sự quản lý mới bên ngoài Xbox.
Tuy nhiên, id Software – nơi khai sinh thể loại bắn súng góc nhìn thứ nhất hiện đại – lại là một trong những nạn nhân nặng nề nhất. Theo thông báo WARN chính thức, 136 nhân viên của id Software đã mất việc: 96 người tại văn phòng Texas và 40 người làm việc từ xa. Tính đến tháng 12/2025, studio có 185 nhân sự, vậy chỉ còn 49 người ở lại. Một cựu nhân viên gọi đây là 'một cuộc tàn sát'.
John Carmack, người rời id Software từ năm 2013, đã đăng tải dòng trạng thái trên mạng xã hội: 'Tôi đã cố gắng tìm điều gì đó ý nghĩa để nói về vụ sa thải ở id Software. Câu nói “Microsoft có lẽ sẽ là người quản lý tốt thương hiệu” của tôi giờ đây không còn đúng nữa, và chắc chắn điều này sẽ làm giảm không khí của buổi hội ngộ sáng lập viên tại QuakeCon vào tháng tới.'
Carmack tiếp tục: 'Tôi buồn, nhưng tôi không thể nổi giận hay phẫn nộ. Tôi không có quyền xem sổ sách, nhưng tôi nghi ngờ id Software là một mảng kinh doanh biên lợi nhuận thấp theo góc nhìn của Microsoft. Tôi tin rằng doanh thu từ Minecraft đang gánh cho nhiều studio khác. Để tồn tại lâu dài, game cần phải thành công về mặt tài chính, không chỉ được yêu thích. Game đang cạnh tranh với mọi lựa chọn khác về thời gian và tiền bạc của người chơi, và cuộc cạnh tranh rất khốc liệt.'
'Bạn không thể loại trừ khả năng các nhà điều hành là những kẻ ngốc, nhưng đó không nên là suy nghĩ mặc định. Tôi không nghĩ có con đường rõ ràng nào có thể tăng gấp đôi doanh thu từ các game của id. Liệu họ có thể kiếm được nhiều hơn với chiến lược giá khác? Liệu có thể tạo thêm thứ để người hâm mộ mua? Liệu có thể tiếp thị hiệu quả hơn để tiếp cận nhiều người chơi hơn? Liệu có thể thay đổi thiết kế game để mở rộng sức hút mà không làm mất lòng người chơi hiện tại? Liệu có thể sản xuất game với chi phí thấp hơn, nhanh hơn? Tôi thực sự không biết.'
Carmack kết luận: 'Trò chơi chưa kết thúc, và tôi hy vọng studio sẽ vực dậy.'
Trước Carmack, người đồng sáng lập khác là John Romero (rời id từ năm 1996) cũng đã lên tiếng. Romero bày tỏ sự tiếc thương cho những người bị ảnh hưởng, ca ngợi các sản phẩm gần đây của studio 'thể hiện sự quan tâm, kỹ năng và tôn trọng thực sự đối với những thế giới mà người hâm mộ yêu quý'. Ông nhấn mạnh 'lịch sử của id là vô cùng quan trọng đối với lịch sử game' và hy vọng 'di sản của studio sẽ được bảo tồn'.
Đợt sa thải diễn ra chỉ một ngày trước khi id Software phát hành bản mở rộng Revelations cho Doom: The Dark Ages, tựa game được đón nhận nồng nhiệt vào năm ngoái. Tương lai của studio hiện đang bị đặt dấu hỏi lớn, và những phát biểu của Carmack cho thấy ngay cả những người sáng lập cũng không có câu trả lời rõ ràng về con đường phía trước.
Nguồn: Eurogamer - https://www.eurogamer.net/xbox-layoffs-id-software-john-carmack
