💡 Theo đánh giá của RetroLab, lõi LRPS2 là bước tiến lớn cho giả lập PS2 trên RetroArch, đặc biệt với paraLLEl-GS mang lại chất lượng đồ họa vượt trội. Team RetroLab cũng đánh giá cao shader CRT mới, một giải pháp thông minh thay thế BFI mà không làm giảm chất lượng hiển thị.
Đội ngũ phát triển RetroArch vừa phát hành bản cập nhật lớn 1.21.0, mang đến nhiều tính năng đáng chú ý cho cộng đồng giả lập. Bản cập nhật này không chỉ sửa lỗi trên nhiều nền tảng mà còn giới thiệu một lõi PlayStation 2 hoàn toàn mới, cùng với công nghệ shader mô phỏng tia CRT giúp cải thiện độ rõ nét chuyển động trên màn hình hiện đại.
Lõi LRPS2: Bước tiến mới cho giả lập PS2
Điểm nhấn lớn nhất của RetroArch 1.21.0 chính là lõi LRPS2 – một phiên bản PCSX2 được tùy chỉnh sâu cho API Libretro. Lõi này hiện có sẵn trên Windows, macOS và Linux (x86_64), nhưng chưa hỗ trợ Android, iOS hay ARM Linux. So với lõi PS2 cũ, LRPS2 được viết lại hiện đại hơn, khắc phục nhiều hạn chế nghiêm trọng trước đây.
LRPS2 hỗ trợ hầu hết các backend render của GSdx: Vulkan trên Windows/macOS/Linux, Direct3D 11 và 12 trên Windows, OpenGL trên Windows/Linux. Đặc biệt, lõi này tích hợp paraLLEl-GS – một renderer mới do Themaister phát triển, viết hoàn toàn bằng compute shader trên Vulkan. Mục tiêu của paraLLEl-GS là đạt độ chính xác tương đương software renderer, nhưng có thêm các cải tiến đồ họa như SSAA (Supersampled Anti-Aliasing) lên đến 16x, giúp loại bỏ hiện tượng nhấp nháy và răng cưa trên cả hình học 3D lẫn texture.
Hướng dẫn thiết lập LRPS2
Để sử dụng LRPS2, người dùng cần thực hiện các bước sau:
- Vào Online Updater → Update Core Info Files để đảm bảo lõi hiển thị đúng tên.
- Vào Core Downloader, tìm Sony – Playstation 2 (LRPS) và tải về.
- Vào Core System Files Downloader, tải gói LRPS2.zip. Gói này sẽ tự động tạo thư mục pcsx2 trong thư mục system, chứa file GameIndex.yaml (các hack/settings cho từng game) và thư mục bios – nơi bạn cần đặt file BIOS PS2 của mình.
- Quét hoặc tải game (hỗ trợ định dạng CHD, nhưng không dùng .7z, .rar, *.zip).
Lưu ý cho macOS (Apple Silicon): Phải chạy RetroArch qua Rosetta. Vào Finder, chuột phải vào RetroArch, chọn Get Info, tích Open using Rosetta. Sau đó lõi LRPS2 sẽ xuất hiện trong Core Downloader.
Các tùy chọn quan trọng của LRPS2
Hệ thống (System)
- Fast Boot: Bỏ qua màn hình BIOS, vào game nhanh hơn. Tắt nếu muốn truy cập menu cài đặt PS2.
- Fast CD/DVD Access: Tăng tốc đọc đĩa. Một số game (như Klonoa 2) có thể gặp lỗi tương thích.
- Enable Cheats: Đọc file cheat .pnach từ thư mục cheats.
- Language Unlock hint: Tự động kích hoạt ngôn ngữ tiếng Anh cho các bản game quốc tế (ví dụ: Final Fantasy X International).
Video
- Renderer: Chọn backend render. Auto sẽ dùng driver video của RetroArch. paraLLEl-GS yêu cầu driver Vulkan. Software không nên dùng chung với Vulkan (dễ crash).
- Deinterlacing: Chọn phương pháp khử xen kẽ. Để Automatic nếu không chắc.
- No interlacing hint: Tự động kích hoạt chế độ progressive scan nếu có patch.
- Widescreen hint: Tự động áp dụng patch tỷ lệ màn hình rộng (Hor+). Nếu không có patch, sẽ fallback về chế độ kéo giãn 4:3.
- PCRTC Anti-Blur: Bật để giảm mờ, tùy chọn này hiệu quả nhất với software renderer và paraLLEl.
Các tùy chọn chỉ dành cho GSdx renderer (không phải paraLLEl-GS)
- Internal Resolution: Độ phân giải nội bộ, cần restart để áp dụng.
- Dithering: Giảm hiện tượng dithering.
- Blending Accuracy: Càng cao càng chính xác nhưng nặng GPU. ParaLLEl-GS luôn dùng mức cao nhất.
- Manual Hardware Renderer Fixes: Tắt các game-specific fix từ GameIndex.yaml – không khuyến nghị trừ khi bạn biết rõ.
Emulation
- EE Cycle Rate: Ép xung hoặc giảm xung CPU Emotion Engine (130% = cycle rate 1, 180% = 2, 300% = 3). Hữu ích khi game có patch uncapped framerate.
- Game Enhancements hint: Tự động bật các patch cải thiện gameplay như bỏ qua cutscene (God of War 2), tăng tầm nhìn xa (Dynasty Warriors), cải thiện LOD (Gran Turismo 4).
- Uncapped Framerate hint: Bỏ giới hạn FPS. Ví dụ: SSX 3 bỏ frame skip, Burnout 3 chạy 60fps ở menu.
Input
- Port 1/2 Analog Sensitivity: Điều chỉnh deadzone cho analog stick.
Giải thích về paraLLEl-GS
ParaLLEl-GS là một renderer mô phỏng Graphics Synthesizer của PS2 bằng compute shader, tương tự paraLLEl-RDP trước đây. Mục tiêu là đạt độ chính xác ngang software renderer nhưng có thêm các cải tiến đồ họa. Tính năng nổi bật nhất là SSAA: với 16x SSAA và high-res scan out, hình ảnh gần như không còn răng cưa, chất lượng vượt trội so với GSdx ở độ phân giải nội bộ cao hơn. Không giống GSdx, paraLLEl-GS hầu như không cần hack game-specific.
Các tùy chọn paraLLEl-GS:
- paraLLEl Supersampling: Chọn mức SSAA (Native, 2x, 4x, 8x, 16x). Để high-res scan out hoạt động, cần ít nhất 4x SSAA ordered.
- paraLLEl experimental High-res scan out: Cho phép upscale. Yêu cầu SSAA >= 4x.
- paraLLEl experimental SSAA texture: Phản hồi texture độ phân giải cao hơn, có thể gây lỗi đồ họa.
- paraLLEl experimental sharp backbuffer: Cải thiện chất lượng hình ảnh ở một số game (ví dụ: Mahou no Pumpkin).
- Force LOD Texture 0: Bỏ qua mipmapping, dùng texture LOD0 để có hình ảnh sắc nét hơn.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Q: Màn hình đen nhưng vẫn có âm thanh? A: Nếu dùng driver D3D11 (mặc định trên Windows), hãy chuyển sang D3D12 (global hoặc core override) rồi mở lại core. Q: ParaLLEl-GS chậm trên Intel IGP? A: Đúng vậy, Intel IGP không mạnh về compute shader. Nên dùng software renderer hoặc GSdx. Q: Software renderer crash khi dùng Vulkan? A: Lỗi đã biết, tạm thời chuyển sang driver glcore (Linux) hoặc D3D (Windows). Q: Làm sao biết patch nào đang được áp dụng cho game? A: Bật Logging trong RetroArch, xem output log để biết các hint (Game Enhancements, Language Unlock, No interlacing, Widescreen) có được áp dụng hay không. Q: Không thấy LRPS2 trong danh sách core? A: Core chỉ hỗ trợ Windows, Linux (x86_64), macOS. Không có trên Android, iOS, ARM Linux. Hãy update core info files. Q: Cải thiện frame pacing? A: Bật Sync to Exact Content Framerate (Settings → Video → Synchronization). Với màn hình VRR, tắt VSync trong RetroArch, bật trong driver NVIDIA.
Shader mô phỏng CRT: Giảm mờ chuyển động không cần BFI
RetroArch 1.20.0 đã giới thiệu một shader mới giúp cải thiện độ rõ nét chuyển động trên màn hình hiện đại, do Mark Rejhon (BlurBusters) và Timothy Lottes (tác giả FXAA và crt-lottes) phát triển. Shader này tận dụng tính năng Shader Sub-frames mới của RetroArch, cho phép hoạt động ở bội số của framerate tiêu chuẩn.
Khác với Black-Frame Insertion (BFI) truyền thống, shader này mô phỏng tia CRT quét ngang, giúp giảm mờ chuyển động mà không làm giảm độ sáng, không gây mỏi mắt và không có nguy cơ lưu ảnh (image persistence) trên màn hình LCD. Các ưu điểm chính:
- Ít nhấp nháy hơn: Mượt mà hơn BFI, dễ chịu hơn khi frame bị rớt.
- Hoạt động với mọi tần số quét: RetroArch giới hạn ở số nguyên, nhưng shader tự động điều chỉnh.
- Ngăn lưu ảnh: Có offset nhỏ để tránh hiện tượng tích tụ điện áp trên panel IPS. OLED và màn hình 180Hz không bị ảnh hưởng.
Hướng dẫn sử dụng shader CRT Beam Simulator
Yêu cầu: Màn hình có tần số quét cao (120Hz trở lên) và RetroArch 1.20.0 trở lên.
- Vào Settings → Video → Synchronization, bật Shader Sub-frames với giá trị tương ứng tần số quét màn hình (2 subframes cho 120Hz, 4 cho 240Hz).
- Load core và game, mở quick menu, vào Shaders → Load Preset.
- Chọn file crt-beam-simulator.slangp trong thư mục subframe-bfi.
- Có thể kết hợp với các shader CRT khác bằng cách prepend preset này.
- Điều chỉnh runtime parameters: gamma (khoảng 0.5 cho 120Hz, 0.7 cho 240Hz), vị trí raster line.
Các cải tiến khác trong RetroArch 1.20.0 và 1.21.0
Bản cập nhật 1.20.0 mang đến nhiều tính năng mới:
- Audio: Bổ sung driver PipeWire cho Linux, cải thiện xử lý âm thanh.
- Cheevos: Hiển thị độ hiếm, điểm số, thứ hạng; cập nhật rcheevos 11.5/11.6.
- CloudSync: Hỗ trợ iCloud, song song upload/download, đồng bộ tùy chọn cho save/config/thumbnails; có trên Windows và Android (non-SSL).
- CRT/SwitchRes: Cập nhật switchres 2.2.1.
- Input: Hỗ trợ cảm biến ánh sáng (illuminance sensor) trên Linux – cho phép chơi Boktai với ánh sáng thật! Hỗ trợ chuột 4/5 trên UDEV, Wayland, X11; cải thiện autoconfig.
- macOS: Display server mới hỗ trợ ProMotion 120Hz V-Sync; build cho App Store.
- Menu: Hỗ trợ thumbnail local ở nhiều định dạng (jpg, bmp, tga); tùy chọn tắt analog stick navigation; icon cho firmware present/missing.
- Netplay: Thêm relay server Đông Á.
- Overlay: Tùy chọn load overlay theo tên hệ thống.
- Recording: Driver WAV mới (chỉ audio).
- Video: Hiển thị chính xác refresh rate (3 số thập phân); hỗ trợ viewport bias.
Riêng bản 1.21.0 tập trung sửa lỗi và bổ sung:
- 3DS: Sửa unique ID cho core mới, bật TLS/SSL, sửa freeze UI khi threaded rendering, crash khi load content.
- Apple: Bật Vulkan emulated mailbox, thêm core b2 trong App Store, driver CoreMIDI và CoreLocation.
- Audio: Tùy chọn mute khi rewind; sửa lỗi PipeWire khi service dừng, tăng tốc với threaded video.
- Camera: Thêm driver PipeWire và ffmpeg.
- Cheevos: Bao gồm trạng thái achievement trong netplay; sửa crash khi vào menu achievements.
- CLI: Cho phép –entryslot fallback về normal states.
- CloudSync: Sửa lỗi Windows path, duplicate requests, 301 redirects.
- Emscripten: Driver audio AudioWorklet mới, scale window đúng kích thước, web player hiện đại hơn, hỗ trợ touch input.
- General: Sửa auto increment save state, softpatching với dấu chấm, cho phép override thư mục asset qua environment variable, tạo security statement.
- Input: Sửa crash khi khởi tạo cảm biến ánh sáng trên Linux; refactor analog-to-digital.
Lời kết
RetroArch tiếp tục khẳng định vị thế là nền tảng giả lập mã nguồn mở hàng đầu, với những cập nhật chất lượng cao hoàn toàn miễn phí, không quảng cáo hay paywall. Cộng đồng có thể ủng hộ dự án qua Patreon, GitHub Sponsors hoặc mua merch trên Teespring.
Nguồn: RetroArch Blog - https://www.libretro.com/index.php/tag/retroarch/
